Tuesday, May 27, 2008

Thyagaraja Kriti - Sri Tulasamma - Raga Deva Gandhari

Transliteration–Telugu
Transliteration as per Modified Harvard-Kyoto (HK) Convention
(including Telugu letters – Short e, Short o) -

a A i I u U
R RR lR lRR
e E ai o O au M (H or :)

(e – short E – Long o – short O – Long)

k kh g gh n/G
c ch j jh n/J (jn – as in jnAna)
T Th D Dh N
t th d dh n
p ph b bh m
y r l L v
S sh s h

SrI tuLasamma-dEvagAndhAri

In the kRti ‘SrI tuLasamma mAyiNTa’ – rAga dEvagAndhAri (tALa Adi), SrI tyAgarAja sings the praise of Mother tuLasi.

pallavi
SrI tuLasamma mA(y)iNTa nelakon(av)amma
I mahini nI samAnam(e)var(a)mma bangAru bomma (SrI)


caraNam 1
1karagu suvarNapu sommulu peTTi
sarige cIra muddu kuriyaga kaTTi
karuNa jUci sirulanu 2oDi kaTTi
varaduni karamunanu paTTi (SrI)


caraNam 2
uramuna mutyapu sarul(a)siyADa
sura taruNulu ninnu kani koniyADa
vara munul(a)shTa dig-ISulu vEDa
varaduDu ninnu prEma jUDa (SrI)


caraNam 3
3maruvaka 4pArijAta sarOja
5kuruvaka 6vakuLa 7sugandha rAja
vara sumamulacE tyAgarAja
8varadE ninu pUja sEtu (SrI)


Gist

O Mother tuLasi! O Golden Figure! O Bestower of boons to this tyAgarAja!
  • Who is Your equal in this world?
  • Deign to be established in our house.

    • Adorned with molten gold ornaments,
    • charmingly donning gold-laced saree,
    • compassionately bringing wealth and prosperity tied to Your saree, and
    • holding the hand of the Lord vishNu,

  • deign to be established in our house.

    • As pearl necklaces sway in your bosom,
    • as the celestial nymphs extol on beholding You,
    • as the blessed sages and guardians of eight directions beseech You, and
    • as Lord vishNu looks at You with love,

  • deign to be established in our house.

  • I shall worship You with maruvaka, pArijAta, lotus, henna flower, vakuLa, tube rose and other sacred flowers.



Word-by-word Meaning

pallavi
SrI tuLasamma mA-iNTa nelakonu-amma
I mahini nI samAnamu-evaru-amma bangAru bomma (SrI)

O Mother (amma) tuLasi (SrI tuLasamma)! Deign to be established (nelakonu) (nelakonavamma) in our (mA) house (iNTa) (mAyiNTa);
O Golden (bangAru) Figure (bomma)! O Mother (amma)! Who (evaru) is Your (nI) equal (samAnamu) (samAnamevaramma) in this (I) world (mahini)?


caraNam 1
karagu suvarNapu sommulu peTTi
sarige cIra muddu kuriyaga kaTTi
karuNa jUci sirulanu oDi kaTTi
varaduni karamunanu paTTi (SrI)

Adorned with (peTTi) molten (karagu) gold (suvarNapu) ornaments (sommulu),
charmingly (muddu kuriyaga) donning (kaTTi) gold-laced (sarige) saree (cIra),
compassionately (karuNa jUci) bringing wealth and prosperity (sirulanu) tied to Your saree (oDi kaTTi) , and
holding (paTTi) the hand (karamunanu) of the Lord vishNu (varaduni),
O Mother tuLasi! deign to be established in our house; O Golden Figure! O Mother! who is Your equal in this world?


caraNam 2
uramuna mutyapu sarulu-asiyADa
sura taruNulu ninnu kani koniyADa
vara munulu-ashTa dig-ISulu vEDa
varaduDu ninnu prEma jUDa (SrI)

As pearl (mutyapu) necklaces (sarulu) sway (asiyADa) (sarulasiyADa) in your bosom (uramuna),
as the celestial (sura) nymphs (taruNulu) extol (koniyADa) on beholding (kani) You (ninnu),
as the blessed (vara) sages (munulu) and the guardians (ISulu) of eight (ashTa) (munulashTa) directions (dik) (digISulu) beseech (vEDa) You, and
as Lord vishNu (varaduDu) looks at You (jUDa) with love (prEma),
O Mother tuLasi! deign to be established in our house; O Golden Figure! O Mother! Who is Your equal in this world?


caraNam 3
maruvaka pArijAta sarOja
kuruvaka vakuLa sugandha rAja
vara sumamulacE tyAgarAja
varadE ninu pUja sEtu (SrI)

O Bestower of boons (varadE) to this tyAgarAja! I shall worship (pUja sEtu) You (ninu) with (cE) –
maruvaka, pArijAta, lotus (sarOja), henna flower (kuruvaka), vakuLa, tube rose (sugandha rAja) and other sacred (vara) flowers (sumamula) (sumamulacE);
O Mother tuLasi! deign to be established in our house; O Golden Figure! O Mother! Who is Your equal in this world?


Notes –
Variations
1 – karagu – karaku. There are two different words in telugu – ‘karagu’ and ‘karaku’. In the present context, ‘karagu’ is the appropriate word.

3 – maruvaka – maravaka.

8 – varadE – varada : ‘varadE’ seems to be appropriate in the present context.

References
3 - maruvaka - a green fragrant leaf plant – tamizh maruvu - Sweet Marjoram

4 - pArijAta - tamizh pavaLa malli - Nyctanthes tristis

5 - kuruvaka - henna flower – tamizh marudANi

6 - vakuLa – tamizh magulam (flower of magizha tree) - Mimusops Elengi

7 - sugandha rAja - tube rose – rajani gandhA – tamizh sampangi

Comments -
2 - oDi kaTTi – It is considered auspicious for ladies to receive and carry the gift articles tied in the loose end of saree (pallu).



Devanagari

ऎ,कॆ,चॆ.. - e,ke,ce..(short);
ए,के,चे.. - E,kE,cE..(long);
ऐ,कै,चै.. - ai,kai,cai..;
ऒ,कॊ,चॊ.. - o,ko,co..(short);
ओ,को,चो.. - O,kO,cO..(long);
औ,कौ,चौ.. -au,kau,cau..;

प. श्री तुळ(स)म्म मा(यि)ण्ट नॆलकॊ(नव)म्म
ई महिनि नी समान(मॆ)व(र)म्म बंगारु बॊम्म

च1. करगु सुवर्णपु सॊम्मुलु पॆट्टि
सरिगॆ चीर मुद्दु कुरियग कट्टि
करुण जूचि सिरुलनु ऒडि कट्टि
वरदुनि करमुननु पट्टि (श्री)

च2. उरमुन मुत्यपु सरु(ल)सियाड
सुर तरुणुलु निन्नु कनि कॊनियाड
वर मुनु(ल)ष्ट दि(गी)शुलु वेड
वरदुडु निन्नु प्रेम जूड (श्री)

च3. मरुवक पारिजात सरोज
कुरुवक वकुळ सुगन्ध राज
वर सुममुलचे त्यागराज
वरदे निनु पूज सेतु (श्री)


Tamil

க,ச,ட,த,ப - 2-ख छ ठ थ फ; 3-ग ड द ब; 4-घ झ ढ ध भ
(ச3 - ஜ)
ஸ1 श - शिव - சிவன்
ரு2 ऋ - कृप - கிருபை

ப. ஸ்ரீ துள(ஸ)ம்ம மா(யி)ண்ட நெலகொ(னவ)ம்ம
ஈ மஹினி நீ ஸமான(மெ)வ(ர)ம்ம ப3ங்கா3ரு பொ3ம்ம

ச1. கரகு3 ஸுவர்ணபு ஸொம்முலு பெட்டி
ஸரிகெ3 சீர முத்3து3 குரியக3 கட்டி
கருண ஜூசி ஸிருலனு ஒடி3 கட்டி
வரது3னி கரமுனனு பட்டி (ஸ்ரீ)

ச2. உரமுன முத்யபு ஸரு(ல)ஸியாட3
ஸுர தருணுலு நின்னு கனி கொனியாட3
வர முனு(ல)ஷ்ட தி3(கீ3)ஸு1லு வேட3
வரது3டு3 நின்னு ப்ரேம ஜூட3 (ஸ்ரீ)

ச3. மருவக பாரிஜாத ஸரோஜ
குருவக வகுள ஸுக3ந்த4 ராஜ
வர ஸுமமுலசே த்யாக3ராஜ
வரதே3 நினு பூஜ ஸேது (ஸ்ரீ)

அம்மா துளசி! எமதில்லத்தினில் நிலை பெறுவாயம்மா;
இப்புவியினில் உனக்கீடு எவரம்மா, பொற்பதுமையே?

1. உருக்கிய தங்க நகைகளணிந்து,
சரிகை சேலையினை எழில் வழியக் கட்டி,
கருணை கூர்ந்து, சீர் சிறப்புகளினை தலைப்பினில் முடிந்து,
வரதனைக் கைப்பற்றி,
அம்மா துளசி! எமதில்லத்தினில் நிலை பெறுவாயம்மா;
இப்புவியினில் உனக்கீடு எவரம்மா, பொற்பதுமையே?

2. மார்பினில் முத்துச் சரங்கள் அசைந்தாட,
வான்மடந்தையர் உன்னைக் கண்டு புகழ்பாட,
உயர் முனிவர்களும், எண்டிசைப்பாலரும் வேண்ட,
வரதன் உன்னைக் காதலுடன் நோக்க,
அம்மா துளசி! எமதில்லத்தினில் நிலை பெறுவாயம்மா;
இப்புவியினில் உனக்கீடு எவரம்மா, பொற்பதுமையே?

3. மருவகம், பவளமல்லி, தாமரை,
மருதாணி, மகுலம், சம்பங்கி,
ஆகிய தூய மலர்கொடு, தியாகராசனுக்கு
அருள்பவளே! உன்னைத் தொழுவேன்;
அம்மா துளசி! எமதில்லத்தினில் நிலை பெறுவாயம்மா;
இப்புவியினில் உனக்கீடு எவரம்மா, பொற்பதுமையே?

மகுலம் - மகிழம்பூ


Telugu

ప. శ్రీ తుళసమ్మ మాయింట నెలకొనవమ్మ
ఈ మహిని నీ సమానమెవరమ్మ బంగారు బొమ్మ

చ1. కరగు సువర్ణపు సొమ్ములు పెట్టి
సరిగె చీర ముద్దు కురియగ కట్టి
కరుణ జూచి సిరులను ఒడి కట్టి
వరదుని కరమునను పట్టి (శ్రీ)

చ2. ఉరమున ముత్యపు సరులసియాడ
సుర తరుణులు నిన్ను కని కొనియాడ
వర మునులష్ట దిగీశులు వేడ
వరదుడు నిన్ను ప్రేమ జూడ (శ్రీ)

చ3. మరువక పారిజాత సరోజ
కురువక వకుళ సుగంధ రాజ
వర సుమములచే త్యాగరాజ
వరదే నిను పూజ సేతు (శ్రీ)


kannada

ಪ. ಶ್ರೀ ತುಳಸಮ್ಮ ಮಾಯಿಂಟ ನೆಲಕೊನವಮ್ಮ
ಈ ಮಹಿನಿ ನೀ ಸಮಾನಮೆವರಮ್ಮ ಬಂಗಾರು ಬೊಮ್ಮ

ಚ1. ಕರಗು ಸುವರ್ಣಪು ಸೊಮ್ಮುಲು ಪೆಟ್ಟಿ
ಸರಿಗೆ ಚೀರ ಮುದ್ದು ಕುರಿಯಗ ಕಟ್ಟಿ
ಕರುಣ ಜೂಚಿ ಸಿರುಲನು ಒಡಿ ಕಟ್ಟಿ
ವರದುನಿ ಕರಮುನನು ಪಟ್ಟಿ (ಶ್ರೀ)

ಚ2. ಉರಮುನ ಮುತ್ಯಪು ಸರುಲಸಿಯಾಡ
ಸುರ ತರುಣುಲು ನಿನ್ನು ಕನಿ ಕೊನಿಯಾಡ
ವರ ಮುನುಲಷ್ಟ ದಿಗೀಶುಲು ವೇಡ
ವರದುಡು ನಿನ್ನು ಪ್ರೇಮ ಜೂಡ (ಶ್ರೀ)

ಚ3. ಮರುವಕ ಪಾರಿಜಾತ ಸರೋಜ
ಕುರುವಕ ವಕುಳ ಸುಗಂಧ ರಾಜ
ವರ ಸುಮಮುಲಚೇ ತ್ಯಾಗರಾಜ
ವರದೇ ನಿನು ಪೂಜ ಸೇತು (ಶ್ರೀ)


Malayalam

പ. ശ്രീ തുളസമ്മ മായിണ്ട നെലകൊനവമ്മ
ഈ മഹിനി നീ സമാനമെവരമ്മ ബങ്ഗാരു ബൊമ്മ

ച1. കരഗു സുവര്ണപു സൊമ്മുലു പെട്ടി
സരിഗെ ചീര മുദ്ദു കുരിയഗ കട്ടി
കരുണ ജൂചി സിരുലനു ഒഡി കട്ടി
വരദുനി കരമുനനു പട്ടി (ശ്രീ)

ച2. ഉരമുന മുത്യപു സരുലസിയാഡ
സുര തരുണുലു നിന്നു കനി കൊനിയാഡ
വര മുനുലഷ്ട ദിഗീശുലു വേഡ
വരദുഡു നിന്നു പ്രേമ ജൂഡ (ശ്രീ)

ച3. മരുവക പാരിജാത സരോജ
കുരുവക വകുള സുഗന്ധ രാജ
വര സുമമുലചേ ത്യാഗരാജ
വരദേ നിനു പൂജ സേതു (ശ്രീ)


Updated on 20 Dec 2009

2 comments:

Raghu said...

Dear Sri Govindan
C 1- For sommulu peTTi, kaTTi, oDikaTTi, and karamunanu paTTi, the Tamil meanings given are நகைகளணிந்து, சேலையினை எழில் வழியக் கட்டி, தலைப்பினில் முடிந்து and கைப்பற்றி. These sound normal. But in Telugu are not the corresponding infinite verbs, peTTkoni, kaTTukoni, oDikaTTukoni for the first three. The fourth verb paTTi is O.K as it is in first person. The first three verbs give the meaning equivalent to அணிவித்து, in Tamil which will rfer to Tulasi dresing up another woman.
Regards
Govindaswamy

V Govindan said...

Dear Sri Govindaswamy,
In literary usage, what you say might be true, but Sri Tyagaraja uses colloquial language in his kRtis. In fact, such colloquial usage by Sri Tyagaraja makes it very difficult to translate some of the passages.
For example, the word 'jaggA'.
Even otherwise, in Tamil it could be translated as 'நகைகளிட்டு', 'சேலையினை எழில் வழியக் கட்டி', 'தலைப்பினில் முடித்து' which are not very wrong usage, though may not be acceptable in literary usage. Therefore, I have adopted literary version.
Regards,
V Govindan