Sunday, April 08, 2007

Thyagaraja Kriti - Parasakti Manupa - Raga Saaveri

Transliteration–Telugu
Transliteration as per Modified Harvard-Kyoto (HK) Convention
(including Telugu letters – Short e, Short o) -

a A i I u U
R RR lR lRR
e E ai o O au M (H or :)

(e – short E – Long o – short O – Long)

k kh g gh n/G
c ch j jh n/J (jn – as in jnAna)
T Th D Dh N
t th d dh n
p ph b bh m
y r l L v
S sh s h

parA Sakti manupa-sAvEri

In the kRti ‘parA Sakti manupa rAdA’ – rAga sAvEri (tALa Adi), SrI tyAgarAja sings praises of Mother at tiruvaiyAru.

pallavi
1parA Sakti manupa rAdA nApai
parAk(E)la(n)ammA


anupallavi
purANi dharma saMvardhani 2SrI-
pur(A)dh(I)Svari rAja SEkhari (parA)


caraNam 1
3var(A)hi dhara dEva rAja jalaja
bhava rAkshas(A)dulu varAlu kOru
4var(A)nana 4naga var(A)tmaja muni
var(A)rcita nanu brOva rAdA O (parA)


caraNam 2
5viSAla nayanE kuSAlugA
nIdu sEva jEsi 6tri-daS(A)dhip-
(A)dulu SASvatulai paravaSAla 7nati
sEya SAntamuna jUcu 8SAmbhavi O (parA)


caraNam 3
nir-aprAdhula 9nirAkarincu
durAtmakulan(i)ndu rAka
sEyaga rAdA vara tyAgarAja nuta
Subhada rAma sOdari dharA dhara sutE (parA)


Gist

  • O Mother parA Sakti!
  • O Ancient One! O Mother dharma saMvardhani! O Presiding Deity of SrI pura! O Mother who wears digit of moon on the head!
  • O Beautiful Faced (mind-born) daughter of himavAn, whom even Siva, indra, brahmA and demons etc beseech for boons! O Mother worshipped by best of ascetics!
  • O Large Eyed Mother SAmbhavi, who watches calmly, while indra and others, having become eternal by happily undertaking Your service, exultingly salute You!
  • O Excellent One, praised by this tyAgarAja, who bestows auspiciousness! O Sister of Lord SrI rAma! O Daughter of himavAn!

    • Why don’t You take care of me?
    • Why this unconcern towards me?
    • Why don’t You protect me?
    • Won’t You make those wicked persons, who disregard (or disallow) innocent people, not to come here?



Word-by-word Meaning

pallavi
parA Sakti manupa rAdA nApai
parAku-Ela-ammA

O Mother (ammA) parA Sakti! Why don’t You (rAdA) take care (manupa) of me? Why (Ela) this unconcern (parAku) (parAkElanammA) towards me (nApai) (literally on me)?


anupallavi
purANi dharma saMvardhani SrI-
pura-a)dhi-ISvari rAja SEkhari (parA)

O Ancient One (purANi)! O Mother dharma saMvardhani (name of Mother at tiruvaiyAru)! O Presiding Deity (adhi ISvari) (adhISvari) of SrI pura (purAdhISvari)! O Mother who wears digit of moon (rAja) on the head (SEkhari)!
O Mother parA Sakti! Why don’t You take care of me? Why this unconcern towards me?


caraNam 1
vara-ahi dhara dEva rAja jalaja
bhava rAkshasa-Adulu varAlu kOru
vara-Anana naga vara-Atmaja muni
vara-arcita nanu brOva rAdA O (parA)

O Beautiful (vara) Faced (Anana) (varAnana) (mind-born) daughter (Atmaja) of himavAn – best of (vara) (varAtmaja) Mountains (naga) -
whom even Siva - wearer (dhara) of SEsha – blessed (vara) serpent (ahi) (varAhi), indra – Lord (rAja) of celestials (dEva), brahmA – abiding (bhava) in Lotus (jalaja) and demons (rAkashasa) etc (Adulu) (rAkshasAdulu) beseech (kOru) for boons (varAlu)!
O Mother worshipped (arcita) by best of (vara) (varArcita) ascetics (muni)! Why don’t (rAdA) You protect (brOva) me (nanu)?
O Mother parA Sakti! Why don’t You take care of me? Why this unconcern towards me?


caraNam 2
viSAla nayanE kuSAlugA
nIdu sEva jEsi tri-daSa-adhipa-
Adulu SASvatulai paravaSAla nati
sEya SAntamuna jUcu SAmbhavi O (parA)

O Large (viSAla) Eyed (nayanE) Mother SAmbhavi – who watches (jUcu) calmly (SAntamuna) while
indra – chief (adhipa) of thirty-three (tri-daSa) Gods - and others (Adulu) (tri-daSAdhipAdulu), having become eternal (SASvatulai) by happily (kuSAlugA) undertaking (jEsi) Your (nIdu) service (sEva), exultingly (paravaSAla) salute (nati sEya) You!
O Mother parA Sakti! Why don’t You take care of me? Why this unconcern towards me?


caraNam 3
nir-aprAdhula nirAkarincu
durAtmakulanu-indu rAka
sEyaga rAdA vara tyAgarAja nuta
Subhada rAma sOdari dharA dhara sutE (parA)

Won’t You (rAdA) make (sEyaga) those wicked persons (durAtmakulanu), who disregard (or disallow) (nirAkarincu) innocent people (nir-aparAdhula), not to come (rAka) here (indu) (durAtmakulanindu)?
O Excellent One (vara), praised (nuta) by this tyAgarAja, who bestows (da) auspiciousness (Subha) (Subhada)! O Sister (sOdari) of Lord SrI rAma! O Daughter (sutE) of himavAn – Mountain - bearer (dhara) of Earth (dharA)!
O Mother parA Sakti! Why don’t You take care of me? Why this unconcern towards me?


Notes –
Variations
4 – varAnana – naga varAtmaja : varAnanE - naga varAtmajE.

5 – viSAla nayanE – viSAla nayana.

7 – nati – nuti.

9 – nirAkarincu – nirAkarincE.

References -
1 - parA Sakti – Discourse of Kanchi Paramacharya Chandrasekharendra Saraswati on ‘parA’

2 – SrI pura –Though tapastIrtha pura (present Lalgudi) is called SrIpuram, as per Introduction to lalitA sahasra nAma by Prof DS Sarma, SrI cakra (aka. SrI yantra) is also called SrI pura. Further as SrI tyAgarAja has addressed Mother at tiruvaiyAru - 'dharma saMvardhani', 'SrI pura' may not refer to tapastIrtha pura.

For details on SrI cakra, please refer to ibid discourse by Kanchi Paramacharya.

6 - tri-daSa – 3 x 10 (in round number for 3 x 11) – 12 Adityas, 8 vAsus, 11 rudras, 2 aSvins = 33; their lord – tridaSa-pati or adhipa – indra

Comments -
3 - varAhi dhara – the mention of Siva in the category of persons seeking boons from the Mother indicates that ‘lalitA mahA tripurasundari’ – the Supreme Mother is meant; Siva here being one of Trinity.

8 – SAmbhavi – Though this is generally translated as ‘wife of Siva – Sambhu’, this name has a special significance in Sakti Worship.

9 – nirAkarincu – disregard or disallow - this is a contextual statement and the exact significance is not clear.



Devanagari

ऎ,कॆ,चॆ.. - e,ke,ce..(short);
ए,के,चे.. - E,kE,cE..(long);
ऐ,कै,चै.. - ai,kai,cai..;
ऒ,कॊ,चॊ.. - o,ko,co..(short);
ओ,को,चो.. - O,kO,cO..(long);
औ,कौ,चौ.. -au,kau,cau..;

प. परा शक्ति मनुप रादा नापै
परा(के)ल(न)म्मा

अ. पुराणि धर्म संवर्धनि श्री-
पु(रा)(धी)श्वरि राज शेखरि (प)

च1. व(रा)हि धर देव राज जलज
भव राक्ष(सा)दुलु वरालु कोरु
व(रा)नन नग व(रा)त्मज मुनि
व(रा)र्चित ननु ब्रोव रादा ओ (प)

च2. विशाल नयने कुशालुगा
नीदु सेव जेसि त्रि-द(शा)धि-
(पा)दुलु शाश्वतुलै परवशाल नति
सेय शान्तमुन जूचु शाम्भवि ओ (प)

च3. नि(र)पराधुल निराकरिञ्चु
दु(रा)त्मकुल(नि)न्दु राक
सेयग रादा वर त्यागराज नुत
शुभद राम सोदरि धरा धर सुते (प)


Tamil


க,ச,ட,த,ப - 2-ख छ ठ थ फ; 3-ग ड द ब; 4-घ झ ढ ध भ
(ச3 - ஜ)
ஸ1 श - शिव - சிவன்
ரு2 ऋ - कृप - கிருபை

ப. பரா ஸ1க்தி மனுப ராதா3 நாபை
பரா(கே)ல(ன)ம்மா

அ. புராணி த4ர்ம ஸம்வர்த4னி ஸ்ரீ-
பு(ரா)(தீ4)ஸ்1வரி ராஜ ஸே1க2ரி (ப)

ச1. வ(ரா)ஹி த4ர தே3வ ராஜ ஜலஜ
ப4வ ராக்ஷ(ஸா)து3லு வராலு கோரு
வ(ரா)னன நக3 வ(ரா)த்மஜ முனி
வ(ரா)ர்சித நனு ப்3ரோவ ராதா3 ஓ (ப)

ச2. விஸா1ல நயனே குஸா1லுகா3
நீது3 ஸேவ ஜேஸி த்ரி-த3(ஸா1)தி4-
(பா)து3லு ஸா1ஸ்1வதுலை பரவஸா1ல நதி
ஸேய ஸா1ந்தமுன ஜூசு ஸா1ம்ப4வி ஓ (ப)

ச3. நி(ர)பராது4ல நிராகரிஞ்சு
து3(ரா)த்மகுல(னி)ந்து3 ராக
ஸேயக3 ராதா3 வர த்யாக3ராஜ நுத
ஸு1ப4த3 ராம ஸோத3ரி த4ரா த4ர ஸுதே (ப)

பராசக்தி! (என்னை) கவனிக்கலாகாதா? என்மேல்
அசட்டையேனம்மா?

பழம்பொருளே! அறம்வளர்த்த நாயகியே!
ஸ்ரீபுரத் தலைவியே! பிறையணிபவளே!
பராசக்தி! (என்னை) கவனிக்கலாகாதா? என்மேல்
அசட்டையேனம்மா?

உயர் அரவு அணிவோன், தேவர் தலைவன்,
மலரோன், அரக்கர்கள் ஆகியோரும் வரங்கள் கோரும்
இனிய வதனத்தினளே! உயர் மலை மகளே! முனிவரிற்
சிறந்தோர் தொழுபவளே! என்னைக் காக்கலாகாதா?
ஓ பராசக்தி! (என்னை) கவனிக்கலாகாதா? என்மேல்
அசட்டையேனம்மா?

அகன்ற கண்களுடையவளே! மகிழ்வுடன்,
உனது சேவை செய்து, முப்பத்துமூவர் தலைவன்
ஆகியோர் அமரராகி, மெய்ம் மறந்து
தொழுதிட, அமைதியுடன் நோக்கும் சாம்பவியே!
ஓ பராசக்தி! (என்னை) கவனிக்கலாகாதா? என்மேல்
அசட்டையேனம்மா?

குற்றமற்றோரைப் புறக்கணிக்கும்
தீய உள்ளத்தினரை, இங்கு வாராது
செய்யலாகாதா? தியாகராசன் போற்றும் உயர்
நன்மை அருள்பவளே! இராமனின் சோதரியே! இமவான் மகளே!
பராசக்தி! (என்னை) கவனிக்கலாகாதா? என்மேல்
அசட்டையேனம்மா?

அறம்வளர்த்த நாயகி - திருவையாற்றில் அம்மையின் பெயர்.
ஸ்ரீபுரம் - ஸ்ரீசக்கரம்
அரவணிவோன் - சிவன்
தேவர் தலைவன் - இந்திரன்
மலரோன் - பிரமன்
முப்பத்துமூவர் - 12 ஆதித்தியர்; 8 வசுக்கள்; 11 ஈசர்கள்; 2 அஸ்வினியர் = 33
முப்பத்துமூவர் தலைவன் - இந்திரன்


Telugu

ప. పరా శక్తి మనుప రాదా నాపై
పరాకేలనమ్మా

అ. పురాణి ధర్మ సంవర్ధని శ్రీ-
పురాధీశ్వరి రాజ శేఖరి (ప)

చ1. వరాహి ధర దేవ రాజ జలజ
భవ రాక్షసాదులు వరాలు కోరు
వరానన నగ వరాత్మజ ముని
వరార్చిత నను బ్రోవ రాదా ఓ (ప)

చ2. విశాల నయనే కుశాలుగా
నీదు సేవ జేసి త్రి-దశాధి-
పాదులు శాశ్వతులై పరవశాల నతి
సేయ శాంతమున జూచు శాంభవి ఓ (ప)

చ3. నిరపరాధుల నిరాకరించు
దురాత్మకులనిందు రాక
సేయగ రాదా వర త్యాగరాజ నుత
శుభద రామ సోదరి ధరా ధర సుతే (ప)


Kannada

ಪ. ಪರಾ ಶಕ್ತಿ ಮನುಪ ರಾದಾ ನಾಪೈ
ಪರಾಕೇಲನಮ್ಮಾ

ಅ. ಪುರಾಣಿ ಧರ್ಮ ಸಂವರ್ಧನಿ ಶ್ರೀ-
ಪುರಾಧೀಶ್ವರಿ ರಾಜ ಶೇಖರಿ (ಪ)

ಚ1. ವರಾಹಿ ಧರ ದೇವ ರಾಜ ಜಲಜ
ಭವ ರಾಕ್ಷಸಾದುಲು ವರಾಲು ಕೋರು
ವರಾನನ ನಗ ವರಾತ್ಮಜ ಮುನಿ
ವರಾರ್ಚಿತ ನನು ಬ್ರೋವ ರಾದಾ ಓ (ಪ)

ಚ2. ವಿಶಾಲ ನಯನೇ ಕುಶಾಲುಗಾ
ನೀದು ಸೇವ ಜೇಸಿ ತ್ರಿ-ದಶಾಧಿ-
ಪಾದುಲು ಶಾಶ್ವತುಲೈ ಪರವಶಾಲ ನತಿ
ಸೇಯ ಶಾಂತಮುನ ಜೂಚು ಶಾಂಭವಿ ಓ (ಪ)

ಚ3. ನಿರಪರಾಧುಲ ನಿರಾಕರಿಂಚು
ದುರಾತ್ಮಕುಲನಿಂದು ರಾಕ
ಸೇಯಗ ರಾದಾ ವರ ತ್ಯಾಗರಾಜ ನುತ
ಶುಭದ ರಾಮ ಸೋದರಿ ಧರಾ ಧರ ಸುತೇ (ಪ)


Malayalam


പ. പരാ ശക്തി മനുപ രാദാ നാപൈ
പരാകേലനമ്മാ

അ. പുരാണി ധര്മ സംവര്ധനി ശ്രീ-
പുരാധീശ്വരി രാജ ശേഖരി (പ)

ച1. വരാഹി ധര ദേവ രാജ ജലജ
ഭവ രാക്ഷസാദുലു വരാലു കോരു
വരാനന നഗ വരാത്മജ മുനി
വരാര്ചിത നനു ബ്രോവ രാദാ ഓ (പ)

ച2. വിശാല നയനേ കുശാലുഗാ
നീദു സേവ ജേസി ത്രി-ദശാധി-
പാദുലു ശാശ്വതുലൈ പരവശാല നതി
സേയ ശാന്തമുന ജൂചു ശാമ്ഭവി ഓ (പ)

ച3. നിരപരാധുല നിരാകരിഞ്ചു
ദുരാത്മകുലനിന്ദു രാക
സേയഗ രാദാ വര ത്യാഗരാജ നുത
ശുഭദ രാമ സോദരി ധരാ ധര സുതേ (പ)


Updated on 09 Jan 2011

1 comment:

Mukund said...

I just chanced upon your blog, and this is excellent stuff. I just feel so bad not knowing the language. May be, it's time to learn?

Keep up the good work!

Mukund.