Saturday, December 15, 2007

Thyagaraja Kriti - Raghupatae Rama - Raga Sahaana

Transliteration–Telugu _______________________________________________________
Transliteration as per Modified Harvard-Kyoto (HK) Convention
(including Telugu letters – Short e, Short o) -

a A i I u U
R RR lR lRR
e E ai o O au M (H or :)

(e – short E – Long o – short O – Long)

k kh g gh n/G
c ch j jh n/J (jn – as in jnAna)
T Th D Dh N
t th d dh n
p ph b bh m
y r l L v
S sh s h

raghu patE rAma-SahAna

In the kRti ‘ raghu patE rAma’ – rAga SahAna, SrI tyAgarAja sings praises of the Lord.

P raghu patE rAma rAkshasa bhIma

A bhRgu suta mada haraNa muni
bRnda vandita caraNa (raghu)

C1 sarasI-ruha nayana sajjana hRdaya nikEtana
dharaNI dhara dhIra sItA manO-hara
niravadhi sukhad(A)pramEya nirupama nArada sugEya
kara dhRta Sara jAla nIla ghana varN(A)mara pAla (raghu)

C2 taruN(A)ruNa nibha caraNa taraNi vamSa vibhUshaNa
varuN(A)laya mada damana vAraN(A)vana
karuNA-kara gir(I)Sa cApa khaNDana nirjita tApa
1paripUrN(A)vatAra para bhAminI dUra (raghu)

C3 hari haya pankaja bhava nuta pura vairi 2parASara hita
3nara vara vEsha sugEya tAraka nAma-dhEya
svara jita ghana rava par(E)Sa Sata bhAskara sankASa
paripAlita tyAgarAja pAhi bhakta samAja (raghu)

Gist
O Lord raghu pati! O Lord rAma! O Terror of demons!

O Destroyer of arrogance of paraSu rAma! O Lord whose holy feet are worshipped by sages!

O Lotus Eyed! O Lord residing in the hearts of virtuous people! O Brave One who bore the Earth as varAha! O Lord who has stolen the heart of sItA! O Lord who bestows unceasing happiness or comfort! O Immeasurable Lord! O Peerless Lord! O Lord well-sung by sage nArada! O Lord who wields multitudes of arrows! O Lord who is dark-blue hued like rain-cloud! O Protector of celestials!

O Lord whose feet are red like early dawn sky! O Adornment of the Solar dynasty! O Destroyer of the arrogance of Lord of Oceans! O Protector of gajEndra! O Merciful Lord! O Lord who broke the bow of Lord Siva! O Lord who has conquered sorrow or affliction! O Lord whose embodiment is wholesome! O Lord far removed from other women!

O Lord praised by indra and brahmA! O Benefactor of Lord Siva and sage parASara! O Lord well sung-about who has donned the blessed garb of human! O Lord whose name is the carrier across the Ocean of Worldly Existence! O Lord whose voice excels the thunder of rain-cloud! O Highest Lord! O Lord whose radiance is like a hundred Suns! O Lord who nourishes this tyAgarAja! O Lord found in the society of devotees!

Please protect me.

Word-by-word Meaning

P O Lord raghu pati (raghu patE)! O Lord rAma! O Terror (bhIma) of demons (rAkshasa)!

A O Destroyer (haraNa) of arrogance (mada) of paraSu rAma – son (suta) of sage bhRgu lineage! O Lord whose holy feet (caraNa) are worshipped (vandita) by sages (muni bRnda)!
O Lord raghu pati! O Lord rAma! O Terror of demons!

C1 O Lotus (sarasI-ruha) Eyed (nayana)! O Lord residing (nikEtana) in the hearts (hRdaya) of virtuous people (sajjana)!
O Brave One (dhIra) who bore (dhara) the Earth (dharaNI) as varAha! O Lord who has stolen the heart (manO-hara) of sItA!
O Lord who bestows (da) unceasing (niravadhi) happiness or comfort (sukha) (sukhada)! O Immeasurable Lord (apramEya) (sukhadApramEya)! O Peerless Lord (nirupama)! O Lord well-sung (sugEya) by sage nArada!
O Lord who wields (kara dhRta) (literally holds in hand) multitudes (jAla) of arrows (Sara)! O Lord who is dark-blue (nIla) hued (varNa) like rain-cloud (ghana)! O Protector (pAla) of celestials (amara) (varNAmara)!
O Lord raghu pati! O Lord rAma! O Terror of demons!

C2 O Lord whose feet (caraNa) are red like (nibha) early (taruNa) dawn sky (aruNa) (taruNAruNa)! O Adornment (vibhUshaNa) of the Solar (taraNi) dynasty (vamSa)!
O Destroyer (damana) of the arrogance (mada) of Lord of Oceans - one inhabiting (Alaya) the Ocean (varuNa) (varuNAlaya)! O Protector (avana) of gajEndra – the elephant (vAraNa) (vAraNAvana)!
O Merciful Lord (karuNA-kara)! O Lord who broke (khaNDana) the bow (cApa) of Lord Siva – Lord (ISa) of Mountains (giri) (girISa)! O Lord who has conquered (nirjita) sorrow or affliction (tApa)!
O Lord whose embodiment (avatAra) is wholesome (paripUrNa) (paripUrNAvatAra)! O Lord far removed (dUra) from other (para) women (bhAminI)!
O Lord raghu pati! O Lord rAma! O Terror of demons!

C3 O Lord praised (nuta) by indra – one with golden (hari) horse (haya) – and brahmA – abiding (bhava) in Lotus (pankaja)! O Benefactor (hita) of Lord Siva – enemy (vairi) of demons of tripura (pura) - and sage parASara!
O Lord well sung-about (sugEya) who has donned the blessed (vara) garb (vEsha) of human (nara)! O Lord whose name (nAma-dhEya) is the carrier (tAraka) across the Ocean of Worldly Existence!
O Lord whose voice (svara) excels (jita) the thunder (rava) of rain-cloud (ghana)! O Highest Lord (para ISa) (parESa)! O Lord whose radiance is like (sankASa) a hundred (Sata) Suns (bhAskara)!
O Lord who nourishes (paripAlita) this tyAgarAja! Please protect (pAhi) me, O Lord found in the society (samAja) of devotees (bhakta)!
O Lord raghu pati! O Lord rAma! O Terror of demons!

Notes –
Variations –
3 – nara vara vEsha sugEya tAraka nAma-dhEya – nara vara vEsha tAraka nAma-dhEya.

References –

Comments -
1 – paripUrNAvatAra – Generally kRshNAvatAra is considered as pUrNAvatAra; but SrI tyAgarAja would like to call rAmAvatAra as pUrNAvatAra.

2 – parASara – Father of sage vyAsa.


Devanagari

ऎ,कॆ,चॆ.. - e,ke,ce..(short);
ए,के,चे.. - E,kE,cE..(long);
ऐ,कै,चै.. - ai,kai,cai..;
ऒ,कॊ,चॊ.. - o,ko,co..(short);
ओ,को,चो.. - O,kO,cO..(long);
औ,कौ,चौ.. -au,kau,cau..;

प. रघु पते राम राक्षस भीम

अ. भृगु सुत मद हरण मुनि
बृन्द वन्दित चरण (रघु)

च1. सरसी-रुह नयन सज्जन हृदय निकेतन
धरणी धर धीर सीता मनो-हर
निरवधि सुख(दा)प्रमेय निरुपम नारद सुगेय
कर धृत शर जाल नील घन व(र्णा)मर पाल (रघु)

च2. तरु(णा)रुण निभ चरण तरणि वंश विभूषण
वरु(णा)लय मद दमन वार(णा)वन
करुणा-कर गि(री)श चाप खण्डन निर्जित ताप
परिपू(र्णा)वतार पर भामिनी दूर (रघु)

च3. हरि हय पंकज भव नुत पुर वैरि पराशर हित
नर वर वेष सुगेय तारक नाम-धेय
स्वर जित घन रव प(रे)श शत भास्कर संकाश
परिपालित त्यागराज पाहि भक्त समाज (रघु)

Tamil

க,ச,ட,த,ப - 2-ख छ ठ थ फ; 3-ग ड द ब; 4-घ झ ढ ध भ
(ச3 - ஜ)
ஸ1 श - शिव - சிவன்
ரு2 ऋ - कृप - கிருபை

ப. ரகு4 பதே ராம ராக்ஷஸ பீ4ம

அ. ப்4ரு2கு3 ஸுத மத3 ஹரண முனி
ப்3ரு2ந்த3 வந்தி3த சரண (ரகு4)

ச1. ஸரஸீ-ருஹ நயன ஸஜ்ஜன ஹ்ரு2த3ய நிகேதன
த4ரணீ த4ர தீ4ர ஸீதா மனோ-ஹர
நிரவதி4 ஸுக2(தா3)ப்ரமேய நிருபம நாரத3 ஸுகே3ய
கர த்4ரு2த ஸ1ர ஜால நீல க4ன வர்(ணா)மர பால (ரகு4)

ச2. தரு(ணா)ருண நிப4 சரண தரணி வம்ஸ1 விபூ4ஷண
வரு(ணா)லய மத3 த3மன வார(ணா)வன
கருணா-கர கி3(ரீ)ஸ1 சாப க2ண்ட3ன நிர்ஜித தாப
பரிபூர்(ணா)வதார பர பா4மினீ தூ3ர (ரகு4)

ச3. ஹரி ஹய பங்கஜ ப4வ நுத புர வைரி பராஸ1ர ஹித
நர வர வேஷ ஸுகே3ய தாரக நாம-தே4ய
ஸ்வர ஜித க4ன ரவ ப(ரே)ஸ1 ஸ1த பா4ஸ்கர ஸங்காஸ1
பரிபாலித த்யாக3ராஜ பாஹி ப4க்த ஸமாஜ (ரகு4)

ஓ இரகு பதி! இராமா! அரக்கருக்கு அச்சமூட்டுவோனே!

பிருகு மைந்தன் மதத்தினை யொடுக்கியோனே!
முனிவர்கள் தொழும் திருவடியோனே!
ஓ இரகு பதி! இராமா! அரக்கருக்கு அச்சமூட்டுவோனே!

1. கமலக்கண்ணா!நல்லோர் இதயத்துறையே!
புவியைச் சுமந்த தீரனே! சீதையின் உள்ளம் கவர்வோனே!
இடையறா சுகமருளும் அளவிடற்கரியனே!
ஒப்பற்ற, நாரதரால் சிறக்க பாடப் பெற்றோனே!
எண்ணற்ற அம்புகள் கையிலேந்துவோனே! கார்முகில் நீல
வண்ணத்தோனே! அமரரைக் காப்போனே!
ஓ இரகு பதி! இராமா! அரக்கருக்கு அச்சமூட்டுவோனே!

2. இளங்காலை நிகர் செந்திருவடியோனே! பரிதி குல அணிகலனே!
கடலரசனின் செருக்கை அடக்கியோனே! வாரணத்தைக் காத்தோனே!
கருணாகரனே! கிரீசனின் வில்லினை முறித்தவனே! துயர் வென்றோனே!
பரிபூரண அவதாரமே! பிறன் மனைக்கு தூரமானவனே!
ஓ இரகு பதி! இராமா! அரக்கருக்கு அச்சமூட்டுவோனே!

3. பொற்குதிரையோன், மலரோனால் போற்றப் பெற்றோனே!
புரமெரித்தோன், பராசரருக்கு இனியவனே!
உயர் மனித வேடத்தோனே! சிறக்க பாடல் பெற்றோனே!
தாரக நாமத்தோனே!
குரலில் இடியினை மிக்கோனே! மேலான தெய்வமே!
நூறு பரிதிகள் நிகரொளியோனே!
தியாகராசனைப் பேணுவோனே! காப்பாய்,
தொண்டர் சமூகத்துறைவோனே!
ஓ இரகு பதி! இராமா! அரக்கருக்கு அச்சமூட்டுவோனே!

பிருகு மைந்தன் - பரசுராமன்
புவியைச் சுமந்தோன் - வராக (பன்றி) அவதாரம்
வாரணம் - யானை
கிரீசன், புரமெரித்தோன் - சிவன்
பொற்குதிரையோன் - இந்திரன்
பராசரர் - பராசர முனிவர் - வியாசரின் தந்தை
தாரக நாமம் - பிறவிக்கடலை தாண்டுவிக்கும் 'ராம' நாமம்
குரலில் இடியினை - குரல் முழக்கத்தினில்

Telugu

ప. రఘు పతే రామ రాక్షస భీమ

అ. భృగు సుత మద హరణ ముని
బృంద వందిత చరణ (రఘు)

చ1. సరసీ-రుహ నయన సజ్జన హృదయ నికేతన
ధరణీ ధర ధీర సీతా మనో-హర
నిరవధి సుఖదాప్రమేయ నిరుపమ నారద సుగేయ
కర ధృత శర జాల నీల ఘన వర్ణామర పాల (రఘు)

చ2. తరుణారుణ నిభ చరణ తరణి వంశ విభూషణ
వరుణాలయ మద దమన వారణావన
కరుణా-కర గిరీశ చాప ఖండన నిర్జిత తాప
పరిపూర్ణావతార పర భామినీ దూర (రఘు)

చ3. హరి హయ పంకజ భవ నుత పుర వైరి పరాశర హిత
నర వర వేష సుగేయ తారక నామ-ధేయ
స్వర జిత ఘన రవ పరేశ శత భాస్కర సంకాశ
పరిపాలిత త్యాగరాజ పాహి భక్త సమాజ (రఘు)

Kannada

ಪ. ರಘು ಪತೇ ರಾಮ ರಾಕ್ಷಸ ಭೀಮ

ಅ. ಭೃಗು ಸುತ ಮದ ಹರಣ ಮುನಿ
ಬೃಂದ ವಂದಿತ ಚರಣ (ರಘು)

ಚ1. ಸರಸೀ-ರುಹ ನಯನ ಸಜ್ಜನ ಹೃದಯ ನಿಕೇತನ
ಧರಣೀ ಧರ ಧೀರ ಸೀತಾ ಮನೋ-ಹರ
ನಿರವಧಿ ಸುಖದಾಪ್ರಮೇಯ ನಿರುಪಮ ನಾರದ ಸುಗೇಯ
ಕರ ಧೃತ ಶರ ಜಾಲ ನೀಲ ಘನ ವರ್ಣಾಮರ ಪಾಲ (ರಘು)

ಚ2. ತರುಣಾರುಣ ನಿಭ ಚರಣ ತರಣಿ ವಂಶ ವಿಭೂಷಣ
ವರುಣಾಲಯ ಮದ ದಮನ ವಾರಣಾವನ
ಕರುಣಾ-ಕರ ಗಿರೀಶ ಚಾಪ ಖಂಡನ ನಿರ್ಜಿತ ತಾಪ
ಪರಿಪೂರ್ಣಾವತಾರ ಪರ ಭಾಮಿನೀ ದೂರ (ರಘು)

ಚ3. ಹರಿ ಹಯ ಪಂಕಜ ಭವ ನುತ ಪುರ ವೈರಿ ಪರಾಶರ ಹಿತ
ನರ ವರ ವೇಷ ಸುಗೇಯ ತಾರಕ ನಾಮ-ಧೇಯ
ಸ್ವರ ಜಿತ ಘನ ರವ ಪರೇಶ ಶತ ಭಾಸ್ಕರ ಸಂಕಾಶ
ಪರಿಪಾಲಿತ ತ್ಯಾಗರಾಜ ಪಾಹಿ ಭಕ್ತ ಸಮಾಜ (ರಘು)


Malayalam

പ. രഘു പതേ രാമ രാക്ഷസ ഭീമ

അ. ഭൃഗു സുത മദ ഹരണ മുനി
ബൃന്ദ വന്ദിത ചരണ (രഘു)

ച1. സരസീ-രുഹ നയന സജ്ജന ഹൃദയ നികേതന
ധരണീ ധര ധീര സീതാ മനോ-ഹര
നിരവധി സുഖദാപ്രമേയ നിരുപമ നാരദ സുഗേയ
കര ധൃത ശര ജാല നീല ഘന വര്ണാമര പാല (രഘു)

ച2. തരുണാരുണ നിഭ ചരണ തരണി വംശ വിഭൂഷണ
വരുണാലയ മദ ദമന വാരണാവന
കരുണാ-കര ഗിരീശ ചാപ ഖണ്ഡന നിര്ജിത താപ
പരിപൂര്ണാവതാര പര ഭാമിനീ ദൂര (രഘു)

ച3. ഹരി ഹയ പങ്കജ ഭവ നുത പുര വൈരി പരാശര ഹിത
നര വര വേഷ സുഗേയ താരക നാമ-ധേയ
സ്വര ജിത ഘന രവ പരേശ ശത ഭാസ്കര സങ്കാശ
പരിപാലിത ത്യാഗരാജ പാഹി ഭക്ത സമാജ (രഘു)

Updated on 14 May 2009

2 comments:

S.Govindaswamy said...

Dear Sri Govindan
Re : raghupatE rAma
இரண்டாவது சரணத்தில் ”கிரீசனின் அம்பை
முறித்தவனே! ” என்று கொடுத்துள்ளீர். வில்லை முறித்தவனே என்பது தானே சரி.
C 3 – For ‘svara jita ghana rava’ you have given the meaning as குரலில் பேரிடியினை மிக்கோனே! & O Lord whose voice excels the thunder of rain-cloud!  Svara being a musical note is pleasant but the noise of thunder is fearsome.
வணக்கம்
கோவிந்தசாமி

V Govindan said...

Dear Sri Govindaswamy,

Re gIrISa cApa khaNDana - You are right. The Tamil meaning should be வில்லினை முறித்த.I am amending the error. Thanks for pointing it out.

Re : svara jita - svara also means

"voice, sound, noise, note, tone, tune. A vowel. An accent. Air breathed through a nostril. कंठध्वनि, रवमु, ध्वनि," Please refer to Telugu Dictionary

Thunder is considered a majestic sound which terrorises people. It may not be appropriate to give meaning 'musical notes' only to the word 'svara'.

Regards,
V Govindan