Tuesday, April 24, 2007

Thyagaraja Kriti - Manasaa Etulortunae - Raga Malaya Maarutham

Transliteration–Telugu
Transliteration as per Modified Harvard-Kyoto (HK) Convention
(including Telugu letters – Short e, Short o) -

a A i I u U
R RR lR lRR
e E ai o O au M (H or :)

(e – short E – Long o – short O – Long)

k kh g gh n/G
c ch j jh n/J (jn – as in jnAna)
T Th D Dh N
t th d dh n
p ph b bh m
y r l L v
S sh s h

manasA eTulOrtunE-malayamArutaM

In the kRti ‘manasA eTulOrtunE’ – rAga malayamArutaM (tALa rUpakaM), SrI tyAgarAja exhorts his mind to chant names of Lord.

pallavi
manasA eTul(O)rtunE nA manavi cEkonavE O (manasA)


anupallavi
dina-kara kula bhUshaNuni dInuDavai bhajana jEsi
dinamu gaDupum(a)nina nIvu vinav(a)d(E)la guNa vihIna (manasA)


caraNam
kalilO 1rAjasa tAmasa guNamulu kala vAri celimi
kalasi melasi tirugucu mari kAlamu gaDapakanE
sulabhamugA kaDa tEranu sUcanalanu teliya jEyu
ilanu tyAgarAju mATa vinav(a)d(E)la guNa vihIna (manasA)


Gist

  • O My Mind! O Virtue-less!

  • How shall I tolerate? Accept my appeal.

    • Why is it that you wouldn’t listen even when exhorted to spend days by becoming humble and chanting the names of Lord rAma - the adornment of Solar dynasty?
    • Why is it that you wouldn’t listen to the words of this tyAgarAja who gives you suggestions for being redeemed easily in the kali yuga, instead of wandering here entangled in the company of those endowed with qualities of passion and inertia and thus wasting time?

  • How shall I tolerate? Accept my appeal.



Word-by-word Meaning

pallavi
manasA eTula-OrtunE nA manavi cEkonavE O (manasA)

O My Mind (manasA)! How (eTula) shall I tolerate (OrtunE) (eTulOrtunE)? Accept (cEkonavE) my (nA) appeal (manavi).


anupallavi
dina-kara kula bhUshaNuni dInuDavai bhajana jEsi
dinamu gaDupum(a)nina nIvu vinavu-adi-Ela guNa vihIna (manasA)

O Virtue (guNa) less (vihIna) Mind! Why (Ela) is it (adi) that you (nIvu) wouldn’t listen (vinavu) (vinavadEla) even when exhorted (anina) –
to spend (gaDupumu) (gaDupumanina) days (dinamu) by becoming humble (dInuDavai) and chanting the names (bhajana jEsi) of Lord rAma - the adornment (bhUshuNuni) of Solar (dina-kara) dynasty (kula)?
How shall I tolerate? Accept my appeal.


caraNam
kalilO rAjasa tAmasa guNamulu kala vAri celimi
kalasi melasi tirugucu mari kAlamu gaDapakanE
sulabhamugA kaDa tEranu sUcanalanu teliya jEyu
ilanu tyAgarAju mATa vinavu-adi-Ela guNa vihIna (manasA)

O Virtue (guNa) less (vihIna) Mind! Why (Ela) is it (adi) that you wouldn’t listen (vinavu) (vinavadEla) to the words (mATa) of this tyAgarAja (tyAgarAju) who gives (teliya jEyu) (literally intimate) you suggestions (sUcanalanu) for being redeemed (kaDa tEranu) easily (sulabhamugA) in the kali yuga (kalilO),
instead of wandering (tirugucu) here (ilanu) (literally in the Earth) entangled (kalasi melasi) (literally mixing and mingling) in the company (celimi) of those (vAri) endowed with (kala) qualities (guNamulu) of passion (rAjasa) and inertia (tAmasa) and (mari) (thus) wasting (gaDapakanE) (literally spend) time (kAlamu)?
How shall I tolerate? Accept my appeal.


Notes –
References -
1 – rAjasa tAmasa guNamulu – Please refer to SrImad bhagavat gItA – Chapter 14 for complete exposition on the triad of qualities.



Devanagari

ऎ,कॆ,चॆ.. - e,ke,ce..(short);
ए,के,चे.. - E,kE,cE..(long);
ऐ,कै,चै.. - ai,kai,cai..;
ऒ,कॊ,चॊ.. - o,ko,co..(short);
ओ,को,चो.. - O,kO,cO..(long);
औ,कौ,चौ.. -au,kau,cau..;

प. मनसा ऎटु(लो)र्तुने ना मनवि चेकॊनवे ओ (म)

अ. दिन-कर कुल भूषणुनि दीनुडवै भजन जेसि
दिनमु गडुपु(म)निन नीवु विन(व)(दे)ल गुण विहीन (म)

च. कलिलो राजस तामस गुणमुलु कल वारि चॆलिमि
कलसि मॆलसि तिरुगुचु मरि कालमु गडपकने
सुलभमुगा कड तेरनु सूचनलनु तॆलिय जेयु
इलनु त्यागराजु माट विन(व)(दे)ल गुण विहीन (म)


Tamil


க,ச,ட,த,ப - 2-ख छ ठ थ फ; 3-ग ड द ब; 4-घ झ ढ ध भ
(ச3 - ஜ)
ஸ1 श - शिव - சிவன்
ரு2 ऋ - कृप - கிருபை

ப. மனஸா எடு(லோ)ர்துனே நா மனவி சேகொனவே ஓ (ம)

அ. தி3ன-கர குல பூ4ஷணுனி தீ3னுட3வை ப4ஜன ஜேஸி
தி3னமு க3டு3பு(ம)னின நீவு வின(வ)(தே3)ல கு3ண விஹீன (ம)

ச. கலிலோ ராஜஸ தாமஸ கு3ணமுலு கல வாரி செலிமி
கலஸி மெலஸி திருகு3சு மரி காலமு க3ட3பகனே
ஸுலப4முகா3 கட3 தேரனு ஸூசனலனு தெலிய ஜேயு
இலனு த்யாக3ராஜு மாட வின(வ)(தே3)ல கு3ண விஹீன (ம)

ஓ மனமே! எப்படிப் பொறுப்பேன்? எனது வேண்டுகோளை ஏற்பாய்

பகலவன் குல அணிகலனை, பணிவுடையோனாகி, பஜனை செய்து,
நாளைக் கழிப்பாயென்றால், நீ கேளாயஃதேன், குணமிலியே?
ஓ மனமே! எப்படிப் பொறுப்பேன்? எனது வேண்டுகோளை ஏற்பாய்

கலியில், இராசத, தாமத குணங்கள் உடையோரின் நட்பினில்
கூடிக்கலந்து, திரிந்துகொண்டு, மேலும் பொழுதை வீணாக்காது,
எளிதாக, கடைத்தேறுதற்குக் குறிப்புகளைத் தெரியப்படுத்தும்,
இங்கு, தியாகராசனின் சொல்லைக் கேளாயஃதேன், குணமிலியே?
ஓ மனமே! எப்படிப் பொறுப்பேன்? எனது வேண்டுகோளை ஏற்பாய்

பகலவன் குல அணிகலன் - இராமன்
இராசத, தாமத - முக்குணங்கள்


Telugu

ప. మనసా ఎటులోర్తునే నా మనవి చేకొనవే ఓ (మ)

అ. దిన-కర కుల భూషణుని దీనుడవై భజన జేసి
దినము గడుపుమనిన నీవు వినవదేల గుణ విహీన (మ)

చ. కలిలో రాజస తామస గుణములు కల వారి చెలిమి
కలసి మెలసి తిరుగుచు మరి కాలము గడపకనే
సులభముగా కడ తేరను సూచనలను తెలియ జేయు
ఇలను త్యాగరాజు మాట వినవదేల గుణ విహీన (మ)


Kannada

ಪ. ಮನಸಾ ಎಟುಲೋರ್ತುನೇ ನಾ ಮನವಿ ಚೇಕೊನವೇ ಓ (ಮ)

ಅ. ದಿನ-ಕರ ಕುಲ ಭೂಷಣುನಿ ದೀನುಡವೈ ಭಜನ ಜೇಸಿ
ದಿನಮು ಗಡುಪುಮನಿನ ನೀವು ವಿನವದೇಲ ಗುಣ ವಿಹೀನ (ಮ)

ಚ. ಕಲಿಲೋ ರಾಜಸ ತಾಮಸ ಗುಣಮುಲು ಕಲ ವಾರಿ ಚೆಲಿಮಿ
ಕಲಸಿ ಮೆಲಸಿ ತಿರುಗುಚು ಮರಿ ಕಾಲಮು ಗಡಪಕನೇ
ಸುಲಭಮುಗಾ ಕಡ ತೇರನು ಸೂಚನಲನು ತೆಲಿಯ ಜೇಯು
ಇಲನು ತ್ಯಾಗರಾಜು ಮಾಟ ವಿನವದೇಲ ಗುಣ ವಿಹೀನ (ಮ)


Malayalam


പ. മനസാ എടുലോര്തുനേ നാ മനവി ചേകൊനവേ ഓ (മ)

അ. ദിന-കര കുല ഭൂഷണുനി ദീനുഡവൈ ഭജന ജേസി
ദിനമു ഗഡുപുമനിന നീവു വിനവദേല ഗുണ വിഹീന (മ)

ച. കലിലോ രാജസ താമസ ഗുണമുലു കല വാരി ചെലിമി
കലസി മെലസി തിരുഗുചു മരി കാലമു ഗഡപകനേ
സുലഭമുഗാ കഡ തേരനു സൂചനലനു തെലിയ ജേയു
ഇലനു ത്യാഗരാജു മാട വിനവദേല ഗുണ വിഹീന (മ)


Updated on 07 Feb 2011

2 comments:

Govindaswamy said...

Dear Sri Govindan
AP – Some people sing as “dinamu kaDupumanina”. They probably do not know that kaDupu means stomach.
CaraNam- One senior vidushi keeps on singing as “sulabhamugA gaDa tEranu”. She probably wants gaDapakanE and gaDatEranu to rhyme.
Regards
Govindaswamy

Anonymous said...

we have to appreciate that the telugu grammar which was followed when tyagaraja was writing this and the present day usage of telugu are quite different. It is quite right according to grammar thar "sulabhamugA gaDatEranu" is sung as according a sootra of telugu grammar all ka,cha,Ta,ta, pa becomes ga,ja,Da,da,ba during certain usage. this is the reason for the confusion in the first place relating to kaDupu and gaDupu also. my suggestion would be to understand the meaning of each word and then sing with or without the grammar adjustment called sandhi depending upon the convenience so that the bhaava is not destroyed